Mijn Visie, Werkwijze & Methodieken
Wat stil blijft, gaat vaak harder schreeuwen.” — Ina Ahuis
In mijn begeleiding staan gelijkwaardigheid, veiligheid en professionele ontmoeting centraal. Ik geloof dat mensen zich pas ontwikkelen wanneer er ruimte ontstaat om stil te staan bij wat er speelt zowel zichtbaar als onder de oppervlakte. Daarom wil ik werken vanuit vertraging, reflectie en bewustwording.
Mijn begeleiding kenmerkt zich door openheid, betrokkenheid en menselijkheid. Ik sluit zoveel mogelijk aan bij wie iemand is, waar iemand vandaan komt en wat iemand op dat moment nodig heeft. Daarbij vind ik het belangrijk dat iemand eigenaarschap blijft ervaren over zijn of haar eigen proces. Ik wil samen onderzoeken van waar iemand invloed op heeft en hoe iemand opnieuw verbinding kan maken met zichzelf, het werk en de ander. Humor, luchtigheid en echtheid mogen daarin ook bestaan. Juist binnen zware of complexe situaties kan humor helpen om spanning zachter te maken en opnieuw ademruimte te ervaren. Niet alles hoeft direct opgelost te worden. Soms ontstaat beweging juist wanneer iemand even mag vertragen en bewust stil kan staan bij wat aandacht vraagt.
Vanuit mijn ervaring binnen de jeugdzorg weet ik hoe complex het werkveld kan zijn. Sinds 2008 werk ik binnen de jeugdhulpverlening en heb ik van dichtbij ervaren welke invloed maatschappelijke ontwikkelingen, transities en veranderingen binnen organisaties hebben op professionals. Omdat ik zelf nog midden in het werkveld sta als praktijkbegeleider, herken ik de druk, verantwoordelijkheden en dilemma’s waar professionals dagelijks mee te maken hebben. Dat helpt mij om dichtbij de praktijk aan te sluiten en begeleiding concreet, herkenbaar en verdiepend te maken.
In mijn begeleiding nodig ik mensen uit om te kijken naar gedrag of situaties maar ook naar wat daaronder meespeelt. Vaak zeggen spanning, irritatie, onzekerheid of vastlopen iets over onderliggende patronen, verwachtingen of verantwoordelijkheden die iemand is gaan dragen. Voor mij begint professionele ontwikkeling bij bewustwording.
Ik geloof dat mensen niet volledig hoeven te veranderen om te kunnen groeien. Juist door inzicht te krijgen in patronen, overtuigingen en automatische reacties ontstaat er vaak meer rust, keuzevrijheid en professionele autonomie.
Daarin spelen kunnen vertragen, verdragen en lef een belangrijke rol. We hoeven niet direct te gaan oplossen, invullen of vermijden, maar leren aanwezig blijven bij wat spannend, ingewikkeld of kwetsbaar voelt. Daar zit de beweging en de groei.
Mijn manier van begeleiden sluit aan bij de visie van de Hanzehogeschool op de begeleidingskundige als ‘professionele ontmoeter met een missie’.
Voor mij betekent dit dat begeleiden bewust aanwezig kunnen zijn in het contact met de ander, jezelf professioneel inzetten en verantwoordelijkheid nemen voor de invloed die je hebt binnen bijvoorbeeld werkrelaties en systemen. Ook sluit mijn werkwijze aan bij de LVSC-competenties waarin reflectief vermogen, professionele autonomie, relationeel werken, bewust handelen en het begeleiden van leerprocessen centraal staan.
“Awareness requires living in the here and now, and not in the elsewhere, the past or the future.” (Eric Berne)
Ervaringsleren speelt een belangrijke rol binnen mijn manier van begeleiden. Professionele ontwikkeling ontstaat door theorie en kennis te combineren met stil te staan bij ervaringen en te onderzoeken wat situaties met iemand doen. Reflectie helpt om bewustzijn te vergroten en nieuwe mogelijkheden zichtbaar te maken. Binnen mijn begeleiding probeer ik een veilige oefenplaats te creëren waarin ruimte ontstaat om te ontdekken, te oefenen en bewust te worden van patronen die invloed hebben op het professioneel handelen.
Daarbij laat ik mij inspireren door bijvoorbeeld de leercyclus van David Kolb. Dit spreekt mij aan omdat leren door een proces waarin ervaringen worden onderzocht, betekenis krijgen en opnieuw worden toegepast in nieuwe situaties, waardoor reflectie en actie in een wisselwerking kunnen leiden tot je eigen unieke professionele groei. De leercyclus laat zien dat echt leren ontstaat wanneer iemand een volledige ronde doorloopt van ervaren, reflecteren, betekenis geven en opnieuw uitproberen in de praktijk. Mijn spreekt dit erg aan, omdat ontwikkeling vaak pas echt zichtbaar wordt wanneer wij begrijpen wat er gebeurt, maar ook leren voelen, onderzoeken en oefenen hoe wij anders kunnen handelen.
Ik ben zelf enthousiast Eric Berne en de Transactionele Analyse (TA). Deze methodiek helpt om inzicht te krijgen in communicatie, patronen en overtuigingen die vaak al vroeg in het leven ontstaan. Wat mij hierin aanspreekt, is dat bewustwording kan leiden tot meer vrijheid en keuze. Wanneer iemand ontdekt waar gedrag, spanning of automatische reacties vandaan komen, ontstaat er vaak meer ruimte om bewuster keuzes te maken. Eric Berne beschreef dit als het vergroten van autonomie: het vermogen om bewust aanwezig te zijn in het hier en nu, in plaats van automatisch te reageren vanuit oude patronen.
Het gedachtegoed uit Betekenisvolle werkrelaties van Ina Ahuis sluit ook aan bij mijn manier van werken. Haar visie op onderstroom, spanning en professionele relaties helpt mij om niet alleen te kijken naar wat zichtbaar is, maar juist ook aandacht te hebben voor wat onderhuids voelbaar blijft binnen samenwerking en begeleiding.
Spanning zie ik daarom niet direct als iets negatiefs. Vaak vertelt spanning juist iets over grenzen, verwachtingen, verantwoordelijkheden of behoeften die aandacht vragen. Door daar bewust bij stil te staan, ontstaat er vaak meer openheid, verbinding en professionele rust.
Daarnaast maak ik binnen mijn begeleiding gebruik van verschillende begeleidingskundige en reflectieve methodieken, waaronder:
- de reflectiecirkel van Korthagen,
- De Cirkel van Kolb
- Deep Democracy
- systemisch kijken
- de integratiedriehoek van Siegers.
Deze methodieken vormen voor geen vast stappenplan, maar kunnen het proces ondersteunen van bewustwording, reflectie, professionele ontwikkeling en het versterken van professionele autonomie.
“Mensen reflecteren naar ons op de manier waarop we tegen hen praten.”-Laurent Gounelle-
Mijn missie is om bij te dragen aan meer verbinding tussen mensen, ongeacht achtergrond of rol.
Cultuursensitief werken
Cultuursensitief werken vormt een belangrijke rode draad binnen mijn begeleiding. In mijn werk begeleid ik professionals die werken met cliënten uit verschillende culturen, gezinnen met een migratieachtergrond en mensen die oorlog, verlies of ontwrichting hebben meegemaakt. Juist daarin heb ik geleerd hoe belangrijk het is om niet te snel te willen begrijpen, oplossen of in te vullen voor de ander.
Iedereen kijkt vanuit zijn eigen achtergrond, normen, waarden en ervaringen naar de wereld. Ook ik neem mijn eigen referentiekader mee in het contact. Door mij daar bewuster van te worden, heb ik geleerd om soms juist iets meer los te laten, niet direct sturen of overnemen, maar ruimte maken voor het verhaal, de leefwereld en de betekenis die iemand zelf geeft aan ervaringen. Dat vraagt nieuwsgierigheid en vertraging. Maar ook het kunnen verdragen van verschillen, emoties en onzekerheid.
In begeleiding sta ik regelmatig stil bij thema’s als schaamte, kwetsbaarheid, familiepatronen en verwachtingen vanuit cultuur of omgeving. Voor sommige mensen is het bijvoorbeeld helemaal niet vanzelfsprekend om gevoelens te delen, grenzen aan te geven of zich kwetsbaar op te stellen. Wat voor de één openheid betekent, kan voor de ander juist onveilig voelen.
In de begeleiding kijken we verder dan alleen het `probleem`. Ik gebruik hiervoor het idee van de ‘beschermjas’. Dit betekent dat iedereen manieren heeft bedacht om zichzelf te beschermen in lastige en moeilijke tijden. Deze ‘jas’ zit vol met krachten uit je familie of cultuur, denk aan wijsheid, rituelen of overlevingskracht. Door deze krachten samen te benoemen, kijken we niet meer alleen naar wat gaat er mis?, maar vooral naar ‘wat heeft jou geholpen om staande te blijven’ het zien van deze beschermjas kan de ander helpen om met eigenwaarde en vanuit eigen geschiedenis, stevig in het hier en nu te staan
Daarom geloof ik dat het belangrijk is om met mildheid te kijken, zonder direct te oordelen of gedrag te labelen. Perspectiefwisseling speelt hierin een belangrijke rol. Samen onderzoeken we hoe een situatie eruitziet vanuit het perspectief van de ander. Door bewust tussen die perspectieven te bewegen ontstaat er vaak meer begrip, verbinding en professionele vrijheid.
Voor mij gaat cultuursensitief werken niet over ‘de ander begrijpen’, maar over gelijkwaardig aanwezig kunnen zijn in het contact. Nieuwsgierig blijven. Kunnen vertragen én verdragen. Lef hebben om verschillen, emoties en spanningen niet direct weg te maken, maar er bewust bij stil te blijven staan. Juist door ruimte te laten of te maken voor verschillen, perspectieven en onderliggende gevoelens ontstaat er vaak meer vertrouwen, verbinding en echt contact.